orfodaeth Gytbwys o Orchmynion Cynhaliaeth, neu REMO yw'r broses a ddefnyddir i gofrestru a gorfodi gorchmynion cynhaliaeth a wneir gan lysoedd y Deyrnas Unedig, ar ran preswylwyr y Deyrnas Unedig, drwy'r llysoedd neu'r awdurdodau mewn gwledydd eraill yn erbyn preswylwyr y gwledydd hynny.
Mae hwn yn drefniant cytbwys sy'n cael ei reoli gan gytuniadau rhyngwladol sy'n golygu y gellir cofrestru a gorfodi gorchmynion cynhaliaeth a wneir dramor, o blaid unigolion sy'n byw dramor, yn erbyn preswylwyr y Deyrnas Unedig drwy lysoedd y Deyrnas Unedig.
Sut i wneud cais
Dylai preswyliwr o'r Deyrnas Unedig sy'n dymuno gwneud cais i gael cynhaliaeth gan berson dramor fynd at
- eu llys ynadon lleol (neu lys sirol lle gwnaed y gorchymyn) os oes ganddynt orchymyn llys presennol ar gyfer cynhaliaeth; neu
- eu llys ynadon lleol os nad oes gorchymyn presennol
Gallant wneud cais am i'w gorchymyn gael ei orfodi yn y wlad lle mae'r person sy'n atebol i dalu yn byw. Mae gweithdrefnau hefyd yn bodoli i alluogi cais am i awdurdodau dramor greu gorchymyn ar gyfer cynhaliaeth ar eu rhan. Nid oes angen i'r ceisydd gyflogi cyfreithiwr. Bydd staff y llys yn helpu'r ceisydd ac yn anfon y cais ymlaen at yr awdurdod perthnasol. Bydd yr awdurdod yn sicrhau bod y cais yn gywir a'i anfon at yr awdurdod neu lys tramor er mwyn ei gofrestru a'i orfodi yn erbyn y person sy'n byw yno.
Gorfodi
Bydd y ceisiadau tramor yn cael eu gorfodi yn ôl cyfraith y wlad honno. Nid oes gan awdurdodau'r Deyrnas Unedig unrhyw bwer i orfodi llysoedd neu awdurdodau tramor i orfodi gorchmynion cynhaliaeth, neu i osod terfyn amser ar gyfer gorfodaeth, gan fod y system wedi'i seilio ar gytundeb cytbwys. Fodd bynnag, gwneir pob ymdrech i annog asiantaethau tramor i gyd-fynd â'u goblygiadau cenedlaethol.
Deddfwriaeth y DU
Y Ddeddf Gorchmynion Cynhaliaeth (Gorfodaeth Gytbwys) 1972 yw'r ddeddfwriaeth sylfaenol ar gyfer gweithredu'r weithdrefn REMO yn y Deyrnas Unedig.
Hefyd mae sawl Offeryn Statudol wedi'i osod ers 1972 er mwyn addasu'r trefniadau manwl rhwng y Deyrnas Unedig a gwledydd eraill, neu i ganiatáu i ddeddfwriaethau ychwanegol gael eu hystyried rhwng gwledydd cytbwys.
Cytuniadau a Chytundebau eraill
Mae'r Deyrnas Unedig yn llofnodwr i nifer o gytuniadau rhyngwladol ar oblygiadau cynhaliaeth, er enghraifft
- Cytuniad y Cenhedloedd Unedig ar Adennill Cynhaliaeth Dramor 1956;
- Confensiwn Brwsel ar Awdurdodaeth a Gorfodi Dyfarniadau mewn Materion Sifil a Masnachol 1968; a
- Cytuniad yr Hâg ar Gydnabod a Gorfodi Penderfyniadau Parthed Goblygiadau Cynhaliaeth 1973
Yn ogystal, mae gan y Deyrnas Unedig Gytundebau ar gyfer gorfodi cynhaliaeth gyda'r rhan fwyaf o aelodau'r Gymanwlad, gyda Gweriniaeth Iwerddon, a gyda'r rhan fwyaf o Unol Daleithiau America.
Rhestr o wledydd cytbwys REMO
- A
- Yr Algeria
- Yr Almaen
- Anguilla
- Antigwa a Barbuda
- Awstria
- Awstralia
- B
- Barbados
- Belize
- Glwad Belg
- Bermwda
- Bosnia a Hertsogofinia
- Botswana
- Brasil
- Brwnei
- Burkina Faso
- C
- Canada (nid Cwebéc)
- Cape Verde
- Cenia
- Yr Ynysoedd Cayman
- Chile
- Croatia
- Cyprus
- Gweriniaeth Czech
- D
- De Affrica
- Denmarc
- Dominica
- F
- Ynysoedd y Falklands
- Y Ffindir
- Ffrainc
- Fiji
- G
- Gaiana
- Y Gambia
- Ghana
- Gibraltar
- Grenada
- Groeg
- Guernsey
- Gwatemala
- Gweriniaeth Ganolig Affrica
- H
- Haiti
- Hong Kong
- Hwngari
- I
- Gwlad yr Iâ
- India
- Iwerddon
- Iseldiroedd
- Israel
- J
- Jamaica
- Jersey
- K
- Kenya
- Kiribati
- L
- Lesotho
- Lwcsembwrg
- M
- Macedonia
- Malawi
- Maleisia
- Malta
- Mawrisiws
- Mecsico
- Monaco
- Montserrat
- Moroco
- N
- Nawrw
- Niger
- Nigeria
- Ynysoedd Norfolk
- Norwy
- P
- Pacistan
- Papwa Gini Newydd
- Philipinau
- Gwlad Pwyl
- Portiwgal
- R
- Rwmania
- S
- St. Helena
- St. Kitts a Nevis
- St. Lucia
- St. Vincent
- Seychelles
- Sierra Leone
- Singapore
- Slofacia
- Slofenia
- Ynysoedd Solomon
- Sambia
- Sbaen
- Seland Newydd
- Simbabwe
- Sri Lanka
- Surinam
- Swaziland
- Sweden
- Y Swistir
- T
- Tansania
- Trinidad a Thobago
- Tiwnisia
- Twrci
- Ynysoedd Twrc a Chaicos
- Twfalw
- U
- Unol Daleithiau (ac eithrio Alabama, Mississippi, De Carolina a Rhanbarth Columbia)
- Wrwgwái
- V
- Virgin Islands
- Z
- Zambia
- Zimbabwe
Related information
- Darllenwch ein taflen "Sut caiff cynhaliaeth plant ei gweithio allan?" [941Kb]

